Περιγραφή έργου

Οστεονέκρωση μηριαίας κεφαλής

 

 

Πρόκειται για μια επώδυνη κατάσταση εξαιτίας της διαταραχής της αιμάτωσης της μηριαίας κεφαλής. Ο επερχόμενος κυτταρικός θάνατος των οστεοκυττάρων τελικά οδηγεί σε καταστροφή της άρθρωσης του ισχίου και αρθρίτιδα. Άλλοι συνώνυμοι όροι που χρησιμοποιούνται για να περιγράψουν  την ίδια πάθηση είναι Άσηπτη νέκρωση κεφαλής μηριαίου και Avascular Necrosis of the Hip (AVN). Άσηπτη νέκρωση μπορεί να συμβεί και σε άλλα σημεία του σκελετού αλλά η κεφαλή του μηριαίου οστού και η κεφαλή του βραχιονιού οστού είναι οι συχνότερες εντοπίσεις της νόσου. Σε μερικές περιπτώσεις έχουμε προσβολή και των δύο ισχίων ταυτόχρονα.

Αίτια

Η διαταραχή της αιμάτωσης επιφέρει τον κυτταρικό θάνατο. Το οστό στην κεφαλή του μηριαίου νεκρώνεται και σταδιακά καθιζάνει. Ο χόνδρος που καλύπτει τη μηριαία κεφαλή αποδιοργανώνεται και καταρρέει με αποτέλεσμα τη δημιουργία αρθρίτιδας.

Παράγοντες κινδύνου

Αν και τις περισσότερες φορές δεν ανευρίσκεται κάποιος αιτιολογικός παράγοντας, εντούτοις τα παρακάτω θεωρούνται ως πιθανά αίτια:

  • Τραύμα: Εξαρθρήματα του ισχίου, κατάγματα και οποιοσδήποτε άλλος μηχανικός παράγοντας μπορεί να επηρεάσει τη βατότητα των αγγείων της μηριαίας κεφαλής.
  • Αλκοολισμός
  • Κορτικοστεροειδή φάρμακα : Το άσθμα, η Ρευματοειδής Αρθρίτιδα, ο Συστηματικός Ερυθεματώδης Λύκος είναι κάποιες από τις παθήσεις που η θεραπεία τους περιλαμβάνει τα κορτικοστεροειδή φάρμακα. Αν και δεν είναι ακόμη γνωστός ο μηχανισμός ωστόσο έχει φανεί πως υπάρχει ισχυρή συσχέτηση μεταξύ της μακροχρόνιας λήψης κορτικοστεροειδών φαρμάκων και της οστεονέκρωσης.
  • Άλλες παθήσεις: Νόσος των δυτών (Caisson disease), δρεπανοκυτταρική αναιμία, μυελουπερπλαστικές νόσους, νόσος του Gaucher, συστηματικός ερυθεματώδης λύκος, νόσος του Crohn, αρτηριακή εμβολή, θρομβωση και θρομβοφιλία, αγγειιτιδες.

Επιπολασμός

Αν και μπορεί να συμβεί σε όλες τις ηλικίες, είναι συχνότερη ανάμεσα στις ηλικίες 40-65. Οι άνδρες επηρεάζονται συχνότερα από τις γυναίκες.

Συμπτώματα

Η οστεονέκρωση αναπτύσσεται σε στάδια. Ο πόνος στο ισχίο είναι το τυπικότερο σύμπτωμα. Αρχικά πρόκειται για ένα διαλείποντα μηχανικό πόνο ο οποίος σταδιακά επιδεινώνεται με αποτέλεσμα να κάνει αδύνατη τη στήριξη στο πάσχον ισχίο.

Ο χρόνος που χρειάζεται για να εξελιχθεί η ασθένεια κυμαίνεται από μήνες έως πάνω από χρόνο. Είναι πολύ σημαντικό να διαγνωσθεί εγκαίρως διότι οι έρευνες δείχνουν πως η έγκαιρη έναρξη θεραπείας φέρνει εντυπωσιακά καλύτερο αποτέλεσμα.

Ακτινολογικός έλεγχος

  • Ακτινογραφίες ισχίου

  • Μαγνητική τομογραφία: Είναι η εξέταση εκλογής διότι δύναται να αποκαλύψει την οστεονέκρωση στα πολύ αρχικά της στάδια πριν από οποιαδήποτε άλλη εξέταση.

Θεραπεία

Συντηρητική θεραπεία

Η χρήση αναλγητικών φαρμάκων και βοηθημάτων βάδισης (πχ πατερίτσες, περηπατητήρα τύπου π) μπορεί να βοηθήσει στον πόνο και να καθυστερήσει την εξέλιξη της νόσου. Μόνο οι ασθενείς που βρίσκονται στο αρχικό στάδιο είναι καλοί υποψήφιοι για συντηρητική θεραπεία. Η καλύτερη και αποτελεσματικότερη θεραπεία είναι η χειρουργική αντιμετώπιση της οστεονέκρωσης.

Χειρουργική θεραπεία

  • Οστική αποσυμπίεση

Πρόκειται για τη δημιουργία οπών στη μηριαία κεφαλή με σκοπό την ελάττωση της ενδοστικής πίεσης και τη δημιουργία χώρου για την ανάπτυξη νέων αιμοφόρων αγγείων.

Εάν έχει γίνει έγκαιρη διάγνωση, με την αποσυμπίεση σε συνδυασμό με οστικά μοσχεύματα είναι δυνατό να αποφευχθεί η κατάρρευση της μηριαίας κεφαλής και η απώλεια της σφαιρικότητάς της καθώς και η συνεπακόλουθη αρθρίτιδα.

Η επέμβαση είναι επιτυχής στο 25% με 85% των περιπτώσεων.

  • Μόσχευμα αγγειούμενης περόνης

Πρόκειται για μια πολύ πιο περίπλοκη επέμβαση που περιλαμβάνει τη λήψη τμήματος της περόνης μαζί με το αντίστοιχο αγγείο και την τοποθέτησή του στο μηριαίο αυχένα και κεφαλή με ταυτόχρονη αναστόμωση της αρτηρίας και της φλέβας.

  • Ολική αρθροπλαστική ισχίου

Εάν η οστεονέκρωση έχει φτάσει να προκαλέσει καταρευση της μηριαίας κεφαλής ή έχει ήδη δημιουργηθεί αρθρίτιδα τότε η ολική αρθροπλαστική του ισχίου είναι η καλύτερη επιλογή. Εξαφανίζει τον πόνο και αποκαθιστά την κινητικότητα της άρθρωσης.